Türk Halk Müzik

NEY’İN BÖLÜMLERİ YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
NEY
Ney, Türk Klâsik Müziği’nin yegâne üflemeli çalgısı ve Türk Tasavvuf Müziği’nin baş sazıdır. Tüm tekke mûsikîsinde bendir ile birlikte cevâz gören tek müzik âleti ney olmuştur. Mevlevî Âyinleri neylerin ve kudümlerin iştirâkleri ile yapılır. Eğer bulunursa diğer çalgılardan da birer [...]

Sazende ve Sazı: Kemençe
Muhammet Çiftçi

 
Bu sayımızda, kemençeyi Emre Apaydın[*] ile konuştuk. Apaydın bizlerle, kemençenin özelliklerini, sazının Türkiye’de ve Türk müziğindeki yerini, bizzat kendilerinin müzik serüvenini ve daha fazlasını paylaştı. Müziğe ilgi duyanların istifadelerine sunuyoruz.
Farsça kökenli bir kelime olan “kemençe” aynı dildeki “keman (yay, kavis)” kelimesi ile “-çe(küçültme eki)” nin bir araya gelmesinden oluşur; yani “yayla [...]

Genelde kamıştan yapılan alet, yaklaşık olarak bir kalem büyüklüğündedir. Kabak kemane gibi, Teke yöresi gurbet havası açışlarında sık duyulur.Başlıca Burdur ilinde olmak üzere, Fethiye’den kuzeye doğru Denizli’ye kadarki bölge içerisinde sıkça kullanılan yöresel bir müzik aletidir. Azeri ve Kars yöresinde sıkça kullanılan bir müzik aletidir. Batı Akdeniz Bölgesinde özellikle teke yöresinde yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir.
Sipsi [...]

Konu: Vurmalı Sazlar ( Türk Halk Müziği )
Açıklama:
Kaşık vurmalılar
Kaşık
Metal vurmalılar
Zil
Toprak vurmalılar
Küp, darbuka
Kemik vurmalılar
Kemik
Kasnak vurmalılar
Davul
Koltuk Davulu
Nağara
Tef
Davul
Türk Halk Müziği vurmalı sazlarının en karakteristik sazı olan Davul yurdun her yöresinde yaygın olarak çalınır. Bir kasnağın iki tarafına deri gerilmesi suretiyle meydana gelir. Davulun sağ elde tutularak vurmaya yarayan başı topuzlu sopasına çomak (tokmak) ve sol elde tutulanına çubuk [...]

Konu: Çeng (Klasik Türk Müziği)
Açıklama:
Organolojinin «açık arplar» arasında incelediği çalgılardandır. Açık arplar, «yay-arp» ve «köşeli arp» olmak üzere iki türe ayrılır. Çeng, ikinci türdendir.
Yaklaşık 2,500 yıl boyunca yalnız Orta Doğu’da değil, Orta Asya ve Uzak Doğu’da da kullanılan köşeli arpların tarih sahnesinden en son çekileni Osmanlı çengidir.
Divan şiirinde bir mazmun olan ve sevgilinin cefasıyla beli [...]

Konu: Bağlama ( Türk Halk Müziği )
Açıklama:
a. Divan Sazı (Meydan)
b. Bağlama
c. Tambura
d. Cura
a. Divan Sazı: Bağlama ailesinin ebad olarak en büyük sazıdır. Meydan sazı da denir. Aşık meclislerinde aşıkların birbirlerine meydan okumasıyla ilgili düşünülmektedir. Yine huzurda yeni Divan’da çalınmış olması nedeniyle Divan Sazı adını almış olduğu söylenir.
b. Bağlama: Ebad itibariyle divan sazından küçük tamburadan daha [...]

Konu: Tar ( Türk Halk Müziği )
Açıklama:
Azerbaycan, İran, Gürcistan, Ermenistan ve Türkmenistan’ın bazı bölgelerinde kullanılan geleneksel müzik aletidir. Geleneksel Anadolu Müziğinde bilinmemesine rağmen bazı yazarlar tarafından Türk Müziği çalgısı olarak tanımlanır. Tarın sesi mandolin, cümbüş ve Buzuki’yi andırsa da farklı bir çalım tekniği ve repertuarı vardır.

Konu: Tanbur ( Klasik Türk Müziği )
Açıklama:
Klasik Türk müziğinin en önemli telli ve mızraplı çalgısı. Aslı Arapça “tunbur” olan sözcüğün, Sümer dilinde gene yarı küremsi gövdeli ve uzun saplı bir telli çalgının adı olan “pantur” dan geldiği kabul edilir. Sözcük sonraları İran’da ve Orta Asya’da, daha çok bağlamaya benzeyen armudi gövdeli, uzun saplı çalgıların adı [...]

Konu: Mıskal veya Musikar ( Klasik Türk Müziği )
Açıklama:
Organolojinin «çok borulu flütler» arasında incelediği çalgılardandır. İnsanoğlunun icat ettiği en eski çalgılardan olan çok borulu flütler, bir zamanlar yeryüzünün hemen hemen bütün bölgelerinde kullanılmıştır. Organologların Pan flütü diye de adlandırdığı çok borulu flütlerin büyük çoğunluğunda boruların alt tarafı kapalıdır. Günümüzde Romanya’da, Kore’de ve Güney Amerika ülkelerinde [...]

Konu: Şehrud ( Klasik Türk Müziği )
Açıklama:
Organolojinin «kısa saplı lavtalar» arasında incelediği çalgılardandır. Şehrud teriminin kökeni Farsça şâh-i rûd’dur ve “büyük rûd” anlamına gelir. Fârâbî’nin (öl. 950) Kitâbü’l-Musiki başlıklı eserindeki şâhrûd çiziminden, tanımlanmak istenen çalgının yapısal özelliklerini anlamak çok güçtür. Şu kadarını belirtmek gerek ki, bu eski şâhrûd, birkaç asır sonraya ait İran minyatürlerinde sık [...]